BAB I PENDAHULUAN I.1.

dokumen-dokumen yang mirip
BAB I PENDAHULUAN I.1.

PENDUGAAN DURBIN WATSON UNTUK MENGATASI OTOKORELASI DALAM ANALISIS REGRESI LINEAR SKRIPSI

STATISTIKA: UKURAN PENYEBARAN DATA. Tujuan Pembelajaran

BAB II PEMODELAN STRUKTUR DAN ANALISIS DINAMIK

BAB 4 ENTROPI PADA PROSES STOKASTIK RANTAI MARKOV

BAB III MENENTUKAN JADWAL OPTIMUM PERAWATAN OVERHAUL. MESIN OKK Gill BCG1-P2 PADA BAGIAN DRAWING PT VONEX INDONESIA

Created by Simpo PDF Creator Pro (unregistered version)

BAB II LANDASAN TEORI. Pada bab II ini, akan dijelaskan tentang teori yang dipakai dalam

BAB 1 PENDAHULUAN. 1.1 Latar Belakang

adalah nilai-nilai yang mungkin diambil oleh parameter jika H

MODEL DINAMIS : AUTOREGRESSIVE DAN DISTRIBUSI LAG

BAB II LANDASAN TEORI

LOGO ANALISIS REGRESI LINIER

BAB 2 LANDASAN TEORI

SISTEM PENDUKUNG KEPUTUSAN UNTUK PENGADAAN BAHAN BAKU DINAMIS DENGAN ADANYA DISKON DAN BATAS MASA KADALUARSA

3. BAHAN DAN METODE. Lokasi penelitian yang dikaji adalah daerah perairan Samudera Hindia

titik tengah kelas ke i k = banyaknya kelas

BAB 2 LANDASAN TEORI. pada masa mendatang. Peramalan penjualan adalah peramalan yang mengkaitkan berbagai

BAB 1 PENDAHULUAN. 1.1 Latar Belakang

ANALISIS FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI PRODUKSI KEDELAI DI PROVINSI JAWA TIMUR DENGAN METODE REGRESI SEMIPARAMETRIK SPLINE

ANALISIS REGRESI. Untuk mengetahui bentuk linear atau nonlinear dapat dilakukan dengan membuat scatterplot seperti berikut : Gambar.

BAB 2 TINJAUAN TEORI. Ramalan pada dasarnya merupakan dugaan atau perkiraan mengenai terjadinya suatu

Hidraulika Komputasi

RISK ANALYSIS RESIKO DAN KETIDAKPASTIAN DALAM MEMBUAT KEPUTUSAN MANAJERIAL

BAB II KONSEP DASAR. adalah koleksi dari peubah acak. Untuk setiap t dalam himpunan indeks T, N ( t)

HIMPUNAN RENTANGAN DAN BEBAS LINIER. di V. Vektor w dikatakan sebagai kombinasi linier dari vektor-vektor v, 1

REFLEKTANSI DAN TRANSMITANSI CAHAYA PADA LARUTAN GULA DAN LARUTAN GARAM. Christina Dwi Ratnawati

BAB V ANALISA HASIL. Untuk mendapatkan jenis peramalan yang dinginkan terdapat banyak

PENDAHULUAN TINJAUAN PUSTAKA

PERSAMAAN DIFERENSIAL PARSIAL. Partial Differential Equations PDE

ANALISIS & INTERPRETASI DATA KINETIKA SISTEM REAKTOR BATCH

Oleh : Azzahrowani Furqon Dosen Pembimbing Dr. Purhadi, M.Sc.

BAB IV SISTEM TUNGGU (DELAY SYSTEM)

Estimasi Parameter dan Dalam Pemulusan Eksponensial Ganda Dua Parameter Dengan Metode Modifikasi Golden Section

9. SOAL-SOAL STATISTIKA

9. SOAL-SOAL STATISTIKA

BAB 2 LANDASAN TEORI. Peramalan adalah kegiatan untuk memperkirakan apa yang akan terjadi di masa yang

Penggunaan Uji Kointegrasi pada Data Kurs IDR terhadap AUD

UKURAN GEJALA PUSAT DAN UKURAN LETAK

PROSIDING SEMINAR NASIONAL STATISTIKA UNIVERSITAS DIPONEGORO 2011 ISBN: INTERVAL KONFIDENSI SPLINE KUADRAT

Penerapan Aljabar Max Plus Interval pada Jaringan Antrian dengan Waktu Aktifitas Interval

Regresi Linier Sederhana Definisi Pengaruh

PERTEMUAN III PERSAMAAN REGRESI TUJUAN PRAKTIKUM

BAB 8 PERSAMAAN DIFERENSIAL BIASA

BAB 2 LANDASAN TEORI. Regresi linier sederhana merupakan bagian regresi yang mencakup hubungan linier

Penerapan Metode Ensemble Kalman Filter untuk Estimasi Kecepatan dan Ketinggian Gelombang pada Pantai

STUDI PEMODELAN PERAMBATAN GELOMBANG SURJA PETIR PADA SALURAN TRANSMISI 150 KV MENGGUNAKAN METODE MULTI- CONDUCTOR TRANSMISSION LINE

STUDI SIMULASI DALAM ESTIMASI BAYESIAN OBYEKTIF

PERSAMAAN DIFERENSIAL PARSIAL

BAB IV METODA RUNGE-KUTTA ORDE 4 PADA MODEL ALIRAN FLUIDA YANG TERGANGGU

KRITERIA INVESTASI DEPARTEMEN AGRIBISNIS FEM - IPB

ANALISA HANTARAN GELOMBANG LISTRIKMAGNET DENGAN MENGGUNAKAN METODA FINITE DIFFERENCE TIME DOMAIN (FDTD)

BAB 2 LANDASAN TEORI. Regresi linier sederhana yang variabel bebasnya ( X ) berpangkat paling tinggi satu.

Ir. Tito Adi Dewanto

Koefisien Korelasi Spearman

Pemodelan Angka Buta Huruf di Provinsi Sumatera Barat Tahun 2014 dengan Geographically Weighted Regression

DISTRIBUSI GAMMA. Ada beberapa distribusi penting dalam distribusi uji hidup, salah satunya adalah distribusi gamma.

BAB IX. STATISTIKA. Contoh : hasil ulangan Matematika 5 siswa sbb: Pengertian Statistika dan Statistik:

ANALISIS REGRESI. Model regresi linier sederhana merupakan sebuah model yang hanya terdiri dari satu peubah terikat dan satu peubah penjelas:

STATISTIK. Ukuran Gejala Pusat Ukuran Letak Ukuran Simpangan, Dispersi dan Variasi Momen, Kemiringan, dan Kurtosis

BAB III DATA DAN METODE PENGOLAHAN DATA

PENYELESAIAN NUMERIK PERSAMAAN KONDUKSI 1D DENGAN SKEMA FTCS, LAASONEN DAN CRANK-NICOLSON. Eko Prasetya Budiana 1 Syamsul Hadi 2

BAB 3 PENYELESAIAN PERSAMAAN DIFFERENSIAL BIASA

STATISTIKA. Contoh : hasil ulangan Matematika 5 siswa sbb: Pengertian Statistika dan Statistik:

Gambar 3.1Single Channel Multiple Phase

STUDI PENANGGULANGAN BAJIR DATUK LAKSAMANA DUMAI. Fakultas Teknik Universitas Riau, Pekanbaru,

PENAKSIR RANTAI RASIO-CUM-DUAL UNTUK RATA-RATA POPULASI PADA SAMPLING GANDA

BAB 2 LANDASAN TEORI. perkiraan (prediction). Dengan demikian, analisis regresi sering disebut sebagai

BAB 2. Tinjauan Teoritis

Pemodelan Penduduk Miskin di Jawa Timur Menggunakan Metode Geographically Weighted Regression (GWR)

* MEMBUAT DAFTAR DISTRIBUSI FREKUENSI MENGGUNAKAN ATURAN STURGES

Pemodelan Faktor-Faktor yang Mempengaruhi Angka Morbiditas di Jawa Timur Menggunakan Regresi Nonparametrik Spline

UKURAN GEJALA PUSAT (UGP)

3 Kondisi Fisik Dermaga A I Pelabuhan Palembang

PENGUJIAN HIPOTESIS. Hipotesis Statistik : pernyataan atau dugaan mengenai satu atau lebih populasi.

BAB IV HASIL PENELITIAN DAN PEMBAHASAN. melakukan smash sebelum dan sesudah latihan power otot lengan adalah sebagai

Prosiding Statistika ISSN:

U J I A N A K H I R S E M E S T E R M A T E M A T I K A T E K N I K

III. METODE KAJIAN A.

BAB II LANDASAN TEORI

KAJIAN SIFAT KEKOMPAKAN PADA RUANG BANACH. Ariyanto* ABSTRACT

ESTIMASI PARAMETER MODEL SURVIVAL DISTRIBUSI EKSPONENSIAL DATA TERSENSOR DENGAN METODE MAKSIMUM LIKELIHOOD DAN BAYESIAN SELF

PRESENTASI TUGAS AKHIR

BAB 3 PENYELESAIAN NUMERIK MODEL ADVEKSI-DISPERSI DENGAN IMPLEMENTASI SPREADSHEET

INFERENSI DATA UJI HIDUP TERSENSOR TIPE II BERDISTRIBUSI RAYLEIGH. Oleh : Tatik Widiharih 1 Wiwin Mardjiyati 2

Jawablah pertanyaan berikut dengan ringkas dan jelas menggunakan bolpoin. Total nilai 100. A. ISIAN SINGKAT (Poin 20) 2

dan µ : rata-rata hitung populasi x : rata-rata hitung sampel

BAB 2 DASAR TEORI ALIRAN DAYA. Sistem tenaga listrik (Electric Power System) terdiri dari tiga komponen

Transkripsi:

BAB I PENDAHULUAN I.. Laar Belaag Pegeahua megea pasag suru d Idoesa dapa dguaa uu peeua baas wlayah, pemeaa bamer, surve hdrograf, da avgas. LAT (Lowes Asroomcal Tde dguaa oleh Idoesa sebaga char daum uu berbaga eperlua seper pemeaa, avgas da peeapa baasa wlayah (Baosuraal 2006 dalam Hasbua 2009. Oleh area u, uu memeuh ebuuha char daum ersebu dperlua peeua LAT. LAT merupaa permuaa lau eredah yag dapadramala da erjad d bawah pegaruh eadaa meeorologs raa-raa maupuombas eadaa asroom (Pugh 987. LAT erjad pada saa bula purama da bula baru (Hasbua 2009.Idealya, LAT ddapaa dar hasl pegamaa pasu selama 8,6 ahu, sedaga, pegamaa pasu yag serg dlaua 2 bula aau urag dar 2 bula (Pawlowcz d 2002. Berdasara Sadar Nasoal Idoesa (200 d bdag hdrograf, LAT dapa dramala aau dpreds dega pegamaa pasag suru mmal 2 bula uu mempreds selama 8,6 ahu. Meuru IHO (Ieraoal Hydrographc Orgazao, mmal pegamaa pasu ersebu aa meghasla la LAT yag dapa dadala (IHO 2007. Preds pasu seharusya dlaua dega megguaa daa pasu yag deal (da meml daa osog, area osaa harmo yag dhasla aa aura. Faaya, daa pasu da selalu dalam ods yag deal, area faor ala da lguga yag meyebaba esalaha saa pereama daa pasu. Peela berloas d sasu pasu Prg da Sadeg. Kedua sasu ersebu meml morfolog yag sama, yau sama-sama meghadap e selaa lau Pulau Jawa da erlea d olam pelabuha. Sasu pasu Prg da Sadeg erpsah oleh jara yag cuup jauh (lebh dar 5 m. Meuru Igham (975, ods pasu aa berubah seap 5 m d sepajag pessr, sehgga wau erjadya bula purama da baru

2 aaberbeda, area pejalara gelombag pasu perod erhadap pergeraa bula da maahar. Berdasara pejelasa daas, peeua la LAT berdasara hasl preds pasu dpegaruh oleh perode pegamaa pasu da ualas daa pasuya (dlha dar daa osogya. Sema pajag perode pegamaa pasu, sema baya jumlah osaa harmo yag dhasla (Pages 202. Idealya, daa pasu yag da meml daa osog (daa pasu deal aa meghasla preds yag aura, area osaa harmo yag dhasla aura. Dss la, araers la LAT pada dua empa yag meml morfolog yag sama, amu erpsah oleh jara yag cuup jauh (lebh dar 5 m perlu daj uu megeahu caupa la LAT pada daerah yag luas (erpsah oleh jara yag cuup jauh. Karaers la LAT deahu dega membadga la LAT edua empa ersebu. I.2. Rumusa Masalah da Perayaa Peela Nla LAT dapa dpreds dega megguaa mmal pegamaa pasu 2 bula. Preds pasu aa aura ja megguaa daa pasu deal (da meml daa osog. Dalam praeya, pegamaa pasu serg dlaua selama 2 bula aau urag dar 2 bula. Faaya, daa pasu da selalu dalam ods yag deal. Dss la, sasu pasu Prg da Sadeg meml morfolog yag sama, amu erpsah oleh jara yag cuup jauh (lebh dar 5 m. Peela perlu dlaua uu megeahu pegaruh perode pegamaa da ualas daa pasu (dlha dar jumlah daa osog, sera araers la LAT pada dua empa dega morfolog yag sama, amu erpsah oleh jara yag cuup jauh.berdasara hal ersebu, maa perayaa peela sebaga beru:. Bagamaa pegaruh perode pegamaa pasag suru lau erhadap varas pada la LAT? 2. Bagamaa pegaruhualas daa pasag suru lau (ja dlha dar jumlah daa osog erhadap varas pada la LAT? 3. Bagamaa araers la LAT pada dua empa yag meml morfolog yag sama, amu erpsah oleh jara yag cuup jauh (lebh dar 5 m?

3 I.3. Caupa Peela Caupa peela yag dbahas dalam peela adalah:. wlayah sud adalah sasu pasu d perara selaa pulau Jawa yau Prg da Sadegdega oorda sebaga beru : a. Prg ( 08 6 59.880 LS ; 43 59.880 BT b. Sadeg ( 08 24.700 LS ; 0 47 52.740 BT 2. Daa pasag suru yag dguaa adalah daa pasag suru dar sasu pasag suru d Sadeg da Prg Tahu 204 dar hp://www.ocsealevelmoorg.org. 3. Dalam peela, elompo daa pasu aa dbeu mejad dua baga yau elompo daa pegamaa (meml daa osog da elompo daa peuh (da meml daa osog. Kelompo daa peuh dasumsa sebaga daa pasu yag deal. 4. Pegelompoa daa pegamaa da peuh masg-masgya dbag mejad elompo daa sau bula, dua bula, ga bula, empa bula, lma bula, eam bula, ujuh bula, delapa bula, sembla bula, sepuluh bula,sebelas bula, dadua belas bula dega wau awal pegamaa yag sama uu masg-masg elompo daa. 5. Dalam peela, ualas daa pasag suru dlha dar jumlah daa osog. Jumlah daa osog ersebu da melbaa persebaraya. 6. Pegaruh jumlah osaa harmo pasu dalam peela da melbaa eragamaya. Keragama yag dmasud adalah jes osaa, ampludo,ampludo error,fase, da juga fase error. 7. Aalss harmo pasu megguaa aplas _de 8. Peeua fase bula megguaa program Accurae Tmes vers 5.3 9. Jara aara masg-masg loas peela erhadap bula da maahar da dperhuga. 0. Morfolog edua loas peela dasumsa sama, yau sama-sama meghadap e selaa Lau Pulau Jawa da erlea d olam pelabuha.

4. Peeua la LAT (Lowes Asroomcal Tde megguaa surua eredahdalam selag wau 8,6 ahu seper yag dlaua Baosuraal (Baosuraal 2006 dalam Hasbua 2009. 2. Nla LAT daj berdasara perode pegamaa da ualas daa pasu, sedaga araers la LAT daj berdasara morfolog da jara yag memsaha edua loas peela. 3. Korol ualas daa megguaa deraja epercayaa 95% aau2σ area daa pasu yag duduh mash meml esalaha ssema da bluder. 4. Uj sgfas daa megguaa deraja epercayaa 95% aau 2σ. I.4. Tujua Peela Tujua peela adalah:. Megdefaspegaruh perode pegamaa pasu erhadap varas pada la LAT d sasu pasu Prg da Sadeg. 2. Megdefaspegaruh ualas daa pegamaa pasu erhadapvaras pada la LAT d sasu pasu Prg da Sadeg. 3. Megdefasaraers lalatpada dua empa yag meml morfolog yag sama, amu erpsah oleh jara yag cuup jauh (lebh dar 5 m. I.5. Mafaa Peela Mafaa peela adalah dhaslayaaleraf la LAT uu pajag daa pegamaa dbawah 2 bula yag dapa dguaa dalam peeua char daum uu eperlua avgas da peeua gars pagal uu baas wlayah d perara Prg da Sadeg. I.6. Tjua Pusaa LAT (Lowes Asroomcal Tde dguaa oleh Idoesa sebaga char daum uu berbaga eperlua seper pemeaa, avgas da peeapa baasa wlayah (Baosuraal 2006 dalam Hasbua 2009. Oleh area u, uu memeuh ebuuha

5 char daum ersebu dperlua peeua LAT. Hasbua (2009 melaua peela megea aalss peeua LAT d Sabag, Sbolga, Padag, Clacap, da Beoa. Dalam peela ersebu dhasla esmpula bahwa LAT erjad ea bula purama da bula baru. LAT d Sabag, Padag, Clacap, da Beoa erjad pada fase bula purama, sedaga uu LAT d Sbolga erjad pada saa fase bula baru. Kesmpula dar peela ersebu membua bahwa bula purama da bula baru meml aa erhadap la LAT. Dalam peela Saga (200 dlaua aalss perbadga peeua LAT berdasara daa pegamaa da daa preds selama 8,6 ahu d empa sasu pasag suru permae dua. Daa preds merupaa hasl dar preds pasu megguaa daa pegamaa selama 2 bula.dalam peelaya dhasla model preds yag sudah ba area eda-adaa sgfas la MSL da LAT aara masg-masg se daa preds dega daa pegamaa selama 8,6 ahu dega megguaa formula Barry (Barry 978 dalam Saga 200. Hasl dar peela pada Tabel I.. Tabel I..LAT, MSL, da sadar devas daa preds (Sumber: Saga 200 Pada pejelasa rumus Barry, apabla resdu peguura lebh ecl dbadga dua al la sadar esalaha, maa perbedaa yag ddapaa da sgfa. Dalam Tabel I. jelas erlha bahwa resdu LAT da MSL dar masgmasg daa preds lebh ecl dbadga dua al la sadar esalaha, oleh

6 area u model preds yag dpaa sudah ba. Pejelasa ersebu membua peryaaa IHO (2007 yag meyaaa bahwa daa pegamaa pasu selama 2 bula meml ualas yag cuup bagus uu melaua preds pasu selama 8,6 ahu dalam hal peeua LAT.Dalam peela, aalss megea LAT da megguaa model preds dega daa pegamaa pasu urag dar 2 bula. Dalam Peela Febrawa (203 dlaua aalss perbadga peeua LAT berdasara Sadar Nasoal Idoesa (200 d bdag hdrograf da LAT pedeaa d sasu pasu Baam, Taraa, da Ambo. Nla LAT berdasara Sadar Nasoal Idoesa (200 adalah la LAT yag dhasla dar daa preds selama 8,6 ahu dega megguaa daa pegamaa selama 2 bula. Nla LAT pedeaa adalah la LAT yag dhasla dar daa preds selama 8,6 ahu dega megguaa elompo daa pegamaa, 2, 3, 4, da 6 bula. Dalam peela Febrawa (203 dhasla esmpula bahwa selsh la LAT yag dhasla dar perbadga la LAT berdasara Sadar Nasoal Idoesa (200 dega LAT pedeaa saga beragam uu seap sasu pasu yag daj. Hal ersebu dlha dar da adaya aa elompo daa LAT pedeaa dega selsh la LAT.Aalss megea pegaruh yag meyebaba perbedaa la LAT yau aara la LAT berdasara Sadar Nasoal Idoesa (200 dega LAT pedeaa da dlaua dalam peela Febrawa (203. Dalam peela ersebu haya dlaua aalss megea eragama selsh la LAT yag dhasla. Dalam peela,la LAT aa daj dega megguaa pajag daa pegamaa 2 bula da urag dar 2 bula yag da dlaua dalam peela Saga. Hal ersebu elah dlaua dalam peela Febrawa, amu daa pasu yag dguaa bua merupaa daa pasu deal. Semeara u, peela megaj hal ersebu megguaa daa pasu yag dasumsa deal (da meml daa osog da juga pegaruh daa pasu yag da deal (meml daa osog erhadapla LAT. Sela hal ersebu, peela dlaua pegecea wau erjadya bula purama da bula baru pada dua empa yag erpsah oleh jara yag cuup jauh (5

7 m, yau d sasu pasu Prg da Sadeg. Kedua empa ersebu da daalss dalam peela Hasbua. I.7. Ladasa Teor I.7.. Pasag Suru Lau Pasag suru lau merupaa feomea eaa da peurua mua ar lau yag erjad dseluruh permuaa bum secara perod area pegaruh gaya ar mear maahar da bula, sera gaya serfugal sebaga gaya peyembagya yag meyebaba perpdaha massa ar seluruhya dar aas sampa dasar lau (Droers 964. Faor-faor o-asroom seper ofguras gars paa, edalama loal ar lau, opograf dasar lau, da pegaruh hdrograf sera meereolog laya juga meml pera peg dalam megubah rage dar pasu, erval wau aara ar gg da ar redah, da wau edaaga gelombag (NOAA 2007. Huum Newo eag gravas uversal meyaaa bahwa gaya gravas aara dua beda berbadg lurus dega massaya da berbadg erbal dega uadra jara aar dua beda ersebu. Huum Newo ersebu secara maema dyaaa melalu rumus I. (De Jog d 200: F =G m. m2 r2 Keeraga : F... ( I. : gaya ar mear aara dua beda G : osaa gaya ar = 6,67 x 0 - N g -2 m -2 m : massa beda ( m 2 : massa beda ( 2 r 2 : jara aara pusa beda ( da pusa beda ( 2 I.7.2. Teor Pembeua Pasu Uu memaham proses erbeuya pasu yag dabaa oleh gaya peggera pasu maa perlu dpaham dua eor, yau (Defa958 dalam Hasbua 2009:

8. Teor esembaga oleh Newo yag meyaaa bahwa bum berbeubola sempura yag seluruh permuaaya duup oleh ar, emuda bumda ar yag meuupya daggap dalam eadaa dam sampa ada gayayag beerja uu meggeraaya. Berdasara eor maa gayapeggera pasu yag meyebaba erjadya pasu d bum dapadperhuga berdasara geraa relaf bula da maahar erhadap bum.geraa bula da maahar meml perode ereu sehgga geraaersebu dapa dembaga mejad berbaga ompoe pasu yagperod. Teor haya dapa dembaga pada ods bum deal seperyag djelasa pada eor esembaga d aas sedaga pada odsbum sebearya sul uu dembaga. Pasu sembag aa erjadapabla ods permuaa bum memeuh syara ods bum deal.namu, permuaa bum sebearya da meujua ods bum deal,hal dsebaba oleh permuaa bum yag da sepeuhya duup olehar, adaya gaya gesea aar massa ar lau maupu massa ar lau degadasar lau da edalama ar lau yag da meraa d seap baga bum. 2. Teor pasu dams oleh Laplace yag meyaaa bahwa pasu merupaamasalah dam yau geraa yag dbaga oleh baya gaya pasagsecara perod dmaa seluruh permuaa bum duup ar degaedalama yag bervaras da ergaug pada lag bum, emuda eor memsaha geraa pasu e dalam beberapa jes, yau geraa haragada, geraa hara uggal da geraa perode pajag. Sela u, eor juga megaaa bahwa apabla pada suau massa ar beerja gaya secaraperod maa geraa massa ar aa mejad perod yag sama degagaya yag beerja ad, hal yag emuda mejad dasar dalam aalssharmo pasu. I.7.3. Gaya Pembag Pasu Gaya pembag pasu aa membula ar gg pada dua loas da ar redah pada dua loas (Gross990 dalam Rahmasar 202. Kedudua maahar, bum, da bula berada dalam sau gars pada saa sprg. Pada saa edudua seper u, erjad pasu masmum pada d permuaa bum yag berada d sumbu edudua relaf bum, bula, da maahar (GambarI.. Keuaa gaya ar bula da maahar

9 berumpul mejad sau da mear d permuaa bum ersebu secara masmal. Saa ersebu erjad ea bula baru da bula purama. Feomea pasu pada edudua dema dsebu dega sprg de aau pasu perba. Gaya Pembag Pasu Bum BULAN Bula Maahar Gambar I..Possbum-bula-maahar pada saa pasu perba (Dadapas dar Poerbadoo da Djurjasah2005 Semeara u, edudua maahar ega lurus (90 dega sumbu bum-bula berada pada saa eap. Pada saa ersebu, erjad pasu mmum pada d permuaa bum yag ega lurus sumbu bum-bula (GambarI.2. Gaya ar bula da maahar erhadap bum salg berlawaa arah sehgga haslya mejad salg melemaha. Saa ersebu erjad d perempa bula awal da perempa bula ahr. Feomea pasu pada edudua dema dsebu dega eap de aau pasu ma. Tuggag pasu (jara veral edudua permuaa ar ergg da eredah saa sprg lebh besar dbadg saa eap. Bula Bum Gaya Pembag Pasu Maahar Gambar I. 2.Poss bula-bum-maahar pada saa pasu ma (Dadapas dar Poerbadoo da Djuarsjah2005

0 Pada suau loas pegamaa, pasu dbag mejad beberapa pe, aara la pasu dural, pasu sem-dural, da pasu campura. Pasu dural meml sau eduduamua ar ergg da sau edudua mua ar eredah. Pasu sem-dural meml dua edudua mua ar ergg da dua edudua mua ar eredah. Sedaga pasu campura merupaa gabuga aara pe pasu dural da pasu sem-dural. I.7.4. Perode Sod Dalam aalss pasu uu dapa meeua bayaya gelombag pasu yag dperoleh ergaug pada pajagya daa pegamaa pasu. Pajag daa pegamaa pasu dapa dhug melalu rera Raylegh, yau apabla ada dua ompoe pasu A da B, ompoe ersebu haya dapa dpsaha sau sama la apabla pajag daaya melebh sau perode sod. Ja deahu ecepaa sudu masg ompoe pasu adalah σ A da σ B (⁰/ jam, maa perode sodya dapa dyaaa sebaga beru (Ald 994 : PS = 360 σa σb (dalam jam... (I.2 Keeraga : PS = perode sod (jam σ A da σ B = ecepaa sudu (⁰/ jam dar ompoe A da ompoe B. Dar perhuga ersebu dapa daaa bahwa, perode sod merupaa lamaya pegamaa mmum yag harus dguaa uu aalss harmo gua dapa meghug ampludo da eerlambaa fase dar dua buah ompoe A da B. Apabla perbedaa freues dua buah ompoe A da B sema ecl, maa sema pajag daa pegamaa yag dperlua uu dapa memsaha dua ompoe ersebu (Al d 994. I.7.5. AalssHarmo Pasag SuruMeode Leas Square Aalss harmo pasu berujua uu meghug ampludo hasl respos dar ods lau seempa da beda fase dar gelombag ap ompoe erhadap eadaa pasag suru sembag. Nla perubaha ampludo da eerlambaa fase yag dhug dyaaa dalam sebuah osaa harmo. Peeua la osaa

harmo pasu lau ersebu maa sebelumya perlu uu deahu bahwa pasu yag dama dar varas a uruya mua lau adalah hasl pejumlaha dar semua gelombag ompoe harmo pasu yag erjad. Tgg mua lau pada suau saa ( dapa dulsa dalam persamaa I.3 sebaga beru (Soeprapo993 : h( v( Keeraga : h( A g hm V( hm A cos( g... (I.3 : gg mua ar fugs dar wau : ampludo ompoe e- : ecepaa sudu ompoe e- : fase ompoe e- : gg mua ar reraa : wau : jumlah ompoe : resdu Dar rumus daas dapa duraa mejad : h( v( hm Ja dmsala : A cosg Ar, da A cosg cos A s g Maa haslya mejad : h( v( hm Keeraga : Ar dabr K : wau pegamaa ap jam ( = -, +, ; = 0 adalah wau egahegah pegamaa. A s g s...(i.4 Br...(I.5 Ar cos Br s......(i.6 : osaa harmo e-, : jumlah ompoe pasu,

2 Besarya ( hm hasl huga dega persamaa daas medea elevas pasu pegamaa h( ja : mum m hm h v ( ( 2...(I.7 Persamaa daas emuda durua erhadap Ar da Br N M hm h Ar v 2 cos( ( ( 2 0...(I.8 N M hm h Br v 2 s( ( ( 2 0...(I.9 Dar hubuga persamaa ersebu dperoleh 2 + persamaa dmaa adalah bayaya ompoe harmo pasu lau, sehgga dapa deua besara S 0, Ar, da Br. Selajuya berdasara esmas uadra erecl maa persamaa dapa duraa dalam ahap ahap sebaga beru :. persamaa pegamaa gg mua lau L = AX 2. persamaa ores v = (AX L, maa : ( s cos ( h B A hm v r r...(i.0 Beru pedesaa mar pegamaa pasu : A 2 2 2 s s cos s cos s s cos s cos s s cos s cos h h L ( ( PL A PA A X T T

3 h0 A X A B B Meeua la ampludo ompoe pasu lau : A Ar Br...(I. Meeua la fase ompoe pasu lau : Br a g Ar...(I.2 Dalam hal : L A X V Ar Br ω A g I.7.6. : daa gg mua lau : mar oefse : parameer ompoe harmo pasu lau : la ores : parameer A ompoe pembeu pasu : parameer B ompoe pembeu pasu : ecepaa sudu gelombag harmo : wau pegamaa : ampludo : fase Preds Pasag Suru Preds pasu berujua uu meramala gg mua ar lau d suau loas pada reag wau ereu d masa medaag. Dalam preds pasu dperlua daa ampludo da beda fase dar osaa-osaa pembag pasu. Preds pasu yag dlaua megguaa ores ampludo da phase uu medapaa elevas pada

4 wau ereu. Persamaa I.3 merupaa persamaauu preds pasu dega meerapa ores ampludo da phase (Bash 20: = s o + s so N = A. f cos ω P X...(I.3 Keeraga : ( = elevas pasu yag merupaa fugs wau A ω P S 0 S S0 f X N = ampludo ompoe e- = 2π/T dega T adalah perode osue e- = fase osue e- = dudu egah (mea sea level = perubaha dudu egah yag dsebaba oleh faor meeorologs = faor ores ampludo osue pasu e- = argume asroom osue pasu e- = wau = jumlah osuue pasu yag djau X V U = V + U = phase dar osue e- pada jam 00.00 GMT = faor ores yag ergaug pada ode bula (luar aau N I.7.7. Kosaa Harmo Pasag Suru Kosaa harmo pasu adalah osaa-osaa yag dapa meyebaba erjadya pasu. Kosaa-osaa pasu ersebu memll sfa yag harmo erhadap wau, sehgga damaa osaa harmo pasu. Secara gars besar osaa harmo pasu dapa dbag mejad ga elompo seper d bawah (Raw 999:. Kosaa harmo pasu perode hara (dural perod de 2. Kosaa harmo pasu perode hara gada (semdural perod de 3. Kosaa harmo pasu perode pajag (log perod de

5 Sela osaa-osaa d aas, erdapa osaa harmo pasu laya yag dsebaba oleh gesea aara ar lau dega parara dagal (shallow waer de, yag djelasa pada Tabel I.2. Pada umumya dguaa 9 ompoe uama osaa harmo pasu uu eperlua reayasa, yau: M 2, S, K 2, N 2, K, O, P, M 4 da MS 4. Pejelasa megea ompoe harmo pasu ersebu djelasa pada Tabel I.2. Tabel I. 2.Kosaa-osaa pasag suru (Sumber: Al d 2004 dalam Rufada 2008 I.7.8. Kosaa Harmo Pasag Suru Sgfa Kosaa harmo pasag suru sgfa merupaa osaa harmo pasag suru yag meml perbadga la ampludo yag lebh besar dar pada ampludeerrorya. Perbadga aara ampludo da ampludo error dyaaa dalam SNR (Sgal o Nose Rao (Pawlowcz d 2002. Pada peela SNR yag dguaa merupaa SNR defaul dar _de yau SNR >, sehgga bla ada osaa harmo yag mempuya SNR > aa dyaaa sebaga osaa

6 harmo yag sgfa. Nla SNR dapa deua megguaa persamaa I.8 (Leffler 2008. SNR = Keeraga : A A error...(i.4 SNR A A error : la Sgal o Rao :ampludo osaa e- : ampludo error osaa e- I.7.9. Aplas _de Aplas _de merupaa aplas yag bers program uu megolah daa pasu yag perama al dbua oleh Me G.G. Forema dalam bahasa Forra, emuda S. Lez da B. Beardsley megovers ode ersebu e dalam bahasa Malab, dar. Pawlowcz emuda melegapya dega meambaha perhuga yag omples. Feomea pasu dalam aplas _de dhug dega megguaa persamaa yag megasumsa pasu yag erjad sebaga pasu sembag, da proses aalss harmoya megguaa meode leas square. Pae program _de erdr beberapa program beru program yag dguaa (Aggu 202 dalam Abar203 :. Program aalss harmo da peduugya a. _de.m, uu meghug aalss pasu dar ragaa wau yag yaa da omples. b. _predc.m, uu meghug preds pasu megguaa hasl dar program _de c. _vuf.m, uu meghug ores odal da argumeas asroom. d. _gecoss.m, megesra berbaga macam daa osaa harmo (osue berdasar fle daa dar pae program forra. e. _syh.m, uu meeua osaa harmoc (osue yag dguaa dalam preds pasu. 2. Fle doumeas

7 a. _readme.m, merupaa fle yag bers pejelasa megea pae program _de. b. _error.m, pejelasa megea erval epercayaa da bagamaa hal ersebu dapa dembaga. 3. Fle demosras a. _demo.m, cooh demo pegguaa program _de dega meguaa daa egga d sasu pasu Tuoyuu. 4. Daa fle peduug a. T_equlb.dafle yag berfugs uu meghug ampludo sembag dar osaa harmo uama sesua lag yag dmasua. 5. Daa program laya : a. Tde3.da, bers fle daa osaa harmo sadar dar pae aalss Isue of Ocea Sceces (IOS, fle dbaca seal da haslya ersmpa dalam sruur daa dalam _cosues.ma. b. _equlb.da fle yag bers faor ampludo A da B. c. _cosues.ma, bers sruur daa osaa harmo. d. _example.ma, cooh daa se egga mua lau d sasu pasu Tuoyuu. I.7.0. Poss Bula da Maahar saa Pasag Suru Bula da maahar merupaa faor asroom yag palg berpera dalam proses erbeuya pasu sehgga poss bula da maahar aa mempegaruh euaa dar gaya pembag pasu yag erjad d permuaa bum. Pegaruh poss bula da maahar ersebu aa meghasla fase bula seper yag erlha pada GambarI.3. Berdasara GambarI.3 maa pasu aa masmum pada saa bula purama da bula baru aau saa erjad pasag purama (sprg de, da pasu aa mmum pada saa uaral perama da uaral erahr aau saa erjad pasag perba (eap de. Hal dsebaba, pada bula baru da bula purama poss bula, maahar da bum berada pada gars lurus sehgga gaya ar maahar memperua gaya ar bula uu

8 membaga pasu, sedaga pada uaral perama da uaral erahr aau saa pasag perba, poss bula ega lurus bum-maahar sehgga gaya ar maahar memperlemah gaya ar bula uu membaga pasu. Gambar I. 3.Pegaruh poss bula da maahar erhadap pasu (fase bula (Pugh 987 Meuru Gambar I.3, ada empa fase bula, yau :. Bula baru (ew moo 2. Seperempa perama (frs quarer 3. Bula purama (full moo 4. Seperempa ahr (las quarer I.7.. LAT (Lowes Asroomcal Tde Lowes Asroomcal Tde (LAT aau yag dsebu suru asrooms eredah adalah permuaa lau eredah yag dapa dramala da erjad oleh pegaruh bedabeda asroom maupu dalam ods meeorologs ormal (Pugh 987. Perhuga suru asrooms eredah sebaga char daum merupaa preds dar perode pegamaa yag pajag da secara eors memerlua wau 8,6 ahu. Namu, secara pras meuru Sadar Nasoal Idoesa (200, suru asrooms eredah dapa dhug dar peramala mmal sau ahu daa pegamaa. Suru asrooms

9 eredah merupaa baga dar daum pasu yag merupaa suau acua dalam melaua peguura pasag suru. Poss suru asrooms eredah dalam daum pasu dapa dlha pada GambarI.4(Pugh987. Keeraga: Gambar I. 4. Elevas mua ar lau (Sumber : Pugh 987. Hghes Asroomcal Tde (HAT merupaa permuaa lau ergg yag dapa dramala oleh ombas beda-beda asrooms da berada dalam pegaruh meeorologs ormal. 2. Mea Hgher Hgh Waer (MHHW merupaa raa-raa dar ar gg egg pada saa pasag. 3. Mea Hgh Waer (MHW merupaa raa-raa ar gg pada saa pasag. 4. Mea Sea Level (MSL merupaa raa-raa permuaa lau. 5. Mea Low Waer (MLW merupaa raa-raa ar redah pada saa suru. Lau Dara 6. Mea Lower Low Waer (MLLW merupaa raa-raa ar redah eredah pada saa suru. 7. Lowes Asroomcal Tde(LAT merupaa permuaa lau eredah yag dapadramala da erjad d bawah pegaruh eadaa meeorologs raa-raa maupuombas eadaa asroom (Pugh 987.

20 I.7.2. Korol Kualas Korol ualas daa pasu berujua uu verfas daa pasu sehgga dapa dlaua dees erhadap esalaha ssema da bluder erhadap daa pasu. Kesalaha yag mug mucul melpuoffse, oulers/spes, red, da me seres. Kesalahaspes/ouleradalah esalaha pada daa berupa peympaga daa yag besar dar ragedaa pasag suruya. Kesalaha offse adalah perbedaa aba adaya perbedaa uggag pasag suru pada pae daa yag sama. Kesalaha me-seres adalah adaya daa pasag suru yag osog pada wau ereu ddalam reag pegamaa daa pasag suru. Dalam peela, proses orol ualas daa dlaua dega dua meode, yau meode secara grafs da umers. Meode secara grafs dmasuda uu megelmas esalaha dega megguaa erpreas secara vsual. Meode umers dmasuda uu melaua uj global pada daa pasu. Pada uj global salah sau reag epercayaa yag dpaa adalah dua sadar devas 2σ. Pegecea dlaua uu daa pasu seap sau bula, yau dega meghug sadar devas elompo daa perbula megguaa persamaa I.5 (Sugyoo 2007 : σ = (X X 2... (I.5 Keeraga : σ X : sadar devas : la daa e X : la raa-raa daa seap bula : jumlah daa emuda meghug baas aa da baas r uu daa pasu ersebu, yau dega persamaa (I.6 da persamaa (I.7 : Baas Kaa = (X + 2σ... (I.6 Baas Kr = (X 2σ...(I.7

2 Apabla la egga daa pasu lebh dar > la baas aa da urag dar < la baas r, maa la daa pasu ersebu erola emuda dga dega NaN. Daa pasu yag derma adalah daa yag erlea daara baas aa da baas r. Seelah dperoleh daa pasu yag derma emuda dhug prosease daa yag derma uu megeahu berapa perse daa pasu yag derma da dola. I.7.3. Uj Sgfas Parameer Uj sgfas parameer dguaa uu megeahu apaah la parameer ess secara sass da berbeda sgfa dega la ol (Ghla 200. Peguja sgfas parameer megguaa dsrbus sude. Pada peela, parameer yag duj adalah selsh aara daa peagamaa pasu dega preds pasu. Krera peguja dlaua dega membadga la parameer da smpaga bau parameer sesua dega persamaa I.8. (Ghla 200. T = D SD...(I.8 Peermaa uu hpoess ol (H 0 adalah sebesar T < (df, α/2. Keeraga: T D SD : la -huga, : selsh aara daa pegamaa pasu dega preds pasu, : smpaga bau dar selsh aara daa pegamaa pasu da preds pasu, (df, α/2 : dsrbus pada abel (sude dega ga epercayaa sebesar α. Nla D da S dapa dhug dega persamaa I.9. da persamaa I.20. D = x x 2...(I.9 S= (D D 2...(I.20 Keeraga: x x 2 : daa pegamaa pasu : daa preds pasu : jumlah daa

22 Peguja ersebu megdefasa bahwa la parameer, yau selsh aara daa pegamaa pasu dega preds pasu besarya sama seper pada persamaa I.2. H 0 : D= 0, aau......(i.2 H 0 : D 0...(I.22 Daerah peermaa uu hpoess ol (H 0 adalah sebesar T < (df, α/2. Nla rs dar dapa dlha dar abel- yag erdapa pada Lampra B. Nla ersebu deua dega melha level epercayaa (α da la degree of freedom(df.peermaa H 0 megdasa la parameer da ess secara sas. Arya, la D da berbeda sgfa dega la ol. Peolaa H 0 megdasa bahwa la parameer ess secara sas. Arya la D berbeda sgfa dega la ol. I.8. Hpoess LAT dapa dpreds dega perode pegamaa pasu mmal 2 bula uu dlaua preds pasu selama 8,6 ahu (Sadar Nasoal Idoesa 200, areammal daa pegamaa ersebu aa meghasla la LAT yag dapa dadala (IHO 2007. Sema pajag daa pegamaa aa meghasla sema baya jumlah osaa harmo (Pages 202. Hasl preds pasu aa aura, ja megguaa daa pasu deal/daa peuh (da meml daa osog. Sasu pasu Prg da Sadeg meml morfolog yag sama, yau sama-sama meghadap e selaa lau Pulau Jawa, amu erpsaha oleh jara yag cuup jauh (lebh dar 5 m. Meuru Igham (975, ods pasu aa berubah seap 5 m d sepajag pessr.berdasara asums ersebu, maa hpoess pada peela adalah:. Perode pegamaa yag berbeda aa meghasla la LAT yag bervaras. Kelompo daa dega perode pegamaa palg pajag aa meghasla la LAT yag redah area jumlah osaa harmo yag dhasla palg baya. 2. Jumlah daa osog aa meghasla varas pada la LAT. Daa pasu yag deal/daa peuh (da meml daa osog aa meghasla la LAT yag redah, area osaa harmo yag dhasla aura, maa hasl predsya juga aa aura.

23 3. Karaers la LAT aa berbeda pada dua empa yag erpsaha oleh jara yag cuup jauh (lebh dar 5 m, mespu morfolog eduaya sama. Hal ersebu dareaa jara yag memsahaya merubah ods pasu edua empa ersebu.