GANGGUAN HUBUNG SNGKAT - Gnggun simetris ( gnggun 3 fs ) - Gnggun tk simetris fs fs fs fs ke tnh fs ke tnh Bil terjdi gnggun tk simetris kn menimulkn Ketidk seimngn rus mupun tegngn. Untuk memehkn mslh dits mk digunkn TEOR KOMPONEN SMETRS BAA
SSTEM 3 FASA SEMBANG @ ARUS MASNG MASNG FASA DAN @ TEGANGAN FASA ( LNE ) SAMA A E C E E 4 B 4 BAA
TEOR KOMPONEN SMETRS TEOR N DKEMUKAKAN OLEH C L PORTESQUE ( 98 ) CARANYA ADALAH DENGAN MENGURAKAN EKTOR 3 FASA YANG TAK SEMBANG MENJAD 3 PASANG EKTOR YANG SEMBANG : # KOMPONEN URUTAN POSTP # KOMPONEN URUTAN NEGATP # KOMPONEN URUTAN NOL BAA
KOMPONEN URUTAN POSTP ( NDEK ) TERDR DAR 3 PASOR YANG SAMA BESAR NYA, DAN ALNG BERBEDA FASA SEBESAR SATU SAMA LANNYA ( URUTAN SAMA DENGAN PASOR ASLNYA ) KOMPONEN URUTAN NEGATP ( NDEK ) TERDR DAR 3 PASOR YANG SAMA DAN BERBEDA FASA ( URUTANNYA BERLAWANAN DENGAN EKTOR ASLNYA ) KOMPONEN URUTAN NOL ( NDEK ) TERDR DAR 3 PASOR YANG SAMA DAN SEFASA. BAA
OPERATOR 4 Sutu opertor yng erfungsi untuk memutr vektor dengn Sudut dn erlwnn rh dengn rh jrum jm, 4,5 j,866 3 36,5 3 j 4 j,866 36 os os 4 os36 j sin j sin 4 j sin 36 BAA
HUBUNGAN KOMPONEN SMETRS DENGAN BESARAN FASA BAA
SYNTHESS TEGANGAN BAA ARUS
. Bil komponen simetrisny dikethui Dpt digmrkn vektor sliny. BAA
BESARNYA KOMPONEN URUTAN NOL 3 ] [ ] [ BAA 3 3 ] [ ] [ )...(4 ]... [ 3
BESARNYA KOMPONEN URUTAN Negtip......... 3 4 BAA 3 3 4 3 ] [ ] [ ] [ 3 3 4 } { 3
BESARNYA KOMPONEN URUTAN POSTP DENGAN CARA YANG SAMA DAN DENGAN MENGALKAN PERS ( ) DENGAN BESARAN......... MAKA DPEROLEH BESARNYA KOMPONEN URUTAN POSTP { 3 } BAA
ANALYSS } { 3 } { 3 } { 3 TEGANGAN BAA } { 3 } { 3 } { 3 3 ARUS
MPEDANS URUTAN PENGERTAN MPEDANS URUTAN PADA SSTEM TENAGA LSTRK BERBEDA DENGAN PENGERTAN KOMPONEN URUTAN PADA ARUS DAN TEGANGAN MPEDANS URUTAN ADALAH SEBAGA BERKUT : MPEDANS URUTAN POSTP () ADALAH MPEDANS DAR SRKUT 3 FASA YANG SMETRS YANG DDAPAT DENGAN MEMBERKAN TEGANGAN URUTAN POSTP DAN HANYA MENGALR ARUS URUTAN POSTP SAJA MPEDANS URUTAN NEGATP () DAN MPEDANS URUTAN NOL ( ) ADALAH MPEDANS YANG DDAPAT SEPERT HAL DATAS HANYALAH TEGANGAN DAN ARUS YANG MENGALR ADALAH URUTAN NEGATP DAN NOL BAA
MPEDANS URUTAN PERALATAN LSTRK YANG STATS SEPERT TRAFO TENAGA. SALURAN TRANSMS. ATAU DSTRBUS NLA MPEDANS URUTAN POSTP SAMA DNGAN URUTAN NEGATP. SEDANG PERALATAN YANG BERPUTAR SEPERT GENERATOR BESARNYA AGAK BERBEDA, SEDANG MPEDANS URUTAN NOL SANGAT BERBEDA DENGAN MPEDANS URUTAN POSTP DAN NEGATP. BAA
MPEDANS URUTAN GENERATOR RANGKAAN MPEDANS URUTAN POSTP. NEGATP DAN NOL DAR GENERATOR : N N N E E E PERSAMAAN DAR KETGA URUTAN KOMPONEN SMETRS E E E..... ( ) BAA
TEGANGAN YANG DBANGKTKAN GENERATOR SEMBANG SEHNGGA E E E E MAKA PERSAMAAN ( ) MENJAD E..... ( ) BAA
n 3 3..... ( 3 ) A g E g g E E g TEGANGAN URUTAN NOL C n 3 n B E E n n 3 E ( n g 3 n g g )..... ( 4 ) BAA
SEHNGGA RANGKAAN MPEDANS URUTAN NOL DAPAT DGAMBARKAN SBB; E E Tidk menglir g g Titik netrl tidk ditnhkn n BAA
MPEDANS TRAFO DAYA KUMPARAN SAMBUNGAN URUTAN NOL URTAN POSTP&NEGATP L H L H L H 3nH L H L H L H H H H L L L L L L H H H L H L H L H L H L H L H L H L H nh BAA L H L H L H 3nH 3nL L H L H H H H H L L L L L L L L H H H H L H L H L H L H L H L H L H L H L H L H nl nh
PENGHANTAR RANGKAAN C C C C C C URUTAN POSTP URUTAN NEGATP URUTAN NOL RANGKAAN T C C C URUTAN POSTP URUTAN NEGATP URUTAN NOL BAA
PERSAMAAN HUBUNG SNGKAT PADA GENERATOR ( Genertor dindikn dlm kedn tnp en ). HUBUN SNGKAT 3 FASA Kondisi wl pd titik Gnggun ;... (5) C A B ( 3 ( 3 ( 3 ) ) ) (6) BAA
DENGAN MEMASUKAN PERS. (5) KE (6) : E E E ARUS PADA FASA : E BAA E E E E JAD ;,,,,,,, (7)....... (8)....... (9)
JAD ARUS HUBUNG SNGKAT 3 FASA : Digrm stu gris dn rngkin urutnny E G HS3φ E...... () D 3FASA N E = = = G Digrm vektor untuk Gnggun 3 fs F BAA
A. HUBUN SNGKAT FASA Kondisi wl pd titik Gnggun ; BAA A B C 3)...(, mk ) ( ) ( mk,, kren
DENGAN MENGGUNAKAN RUMUS RUMUS KOMPONEN SMETRS MAKA ARUS HUBUNG SNGKAT DUA FASA DPEROLEH ; ARUS HUBUNG SNGKAT FASA ; hs φ 3E......() BAA
Digrm stu gris g ektor digrm fs Digrm urutn N N E CF g g F F BAA
A B C 3. HUBUN SNGKAT FASA TANAH Kondisi wl pd titik Gnggun ; Menentukn komponen Komponen simetris ; BAA Komponen simetris ; 3 ) ( 3 ) ( 3 3 ) ( 3 ) ( 3 3 o) ( 3 ) ( 3...(5)...... 3 JAD :
DENGAN MENGGUNAKAN RUMUS RUMUS KOMPONEN SMETRS MAKA ARUS GANGGUAN SATU FASA KE TANAH DAPAT DPEROLEH Arus huung singkt fs ke tnh : hsφ 3E...(3) BAA
Digrm stu gris g N N N ektor digrm fs E g g g F F F F Digrm urutn F BAA
SATUAN PERUNT ( PU ) RANGKAAN 3 FASA : A 3 A 3 3 3 A 3 A K MA Nili(pu) (pu) se Nili(seenrny) Nili(Dsr) MA K BAA
ARUS DASAR : MA 3K MPEDANS DASAR : K MA pu r pu K r lm [ ] K lm MA [ MA r ] lm r = ru lm = lm BLA : K pu r K r pu lm lm MA MA r lm BAA
CONTOH ( ) ; TRAFO DAYA 3 FASA 3,8 K 38 K 5 MA T = % =, PU 3,8K 5MA ( ) sisi3,8k,,7 Ω ( ) sisi38k 38K 5MA, 7 Ω ( ) 38K ( ) sisi3,8k 38K [ 3,8K ] Rsio Tegngn Kwdrt BAA
CONTOH ( ) ; TRAFO DAYA 3 FASA G 38 K 3,8 K MA g = 3% 5 MA T = % =, PU g (ΩΩ 3,8K MA,3,86Ω 3,8K g g (ΩΩ (%) 38,86[ ] 3,8 se MA K 86Ω MA 86 38K 3% g 3% MA :38K 3% MA;3,8 K BAA
DKETAHU SUATU SSTEM SEPERT GAMBAR BLA MA = ;K = SESUA DENGAN TEGANGAN NOMNAL NYA. TENTUKAN ARUS DASAR ( i), MPEDANS DASAR ( ), SERTA MPEDANS JARNGAN DALAM PERUNT. G T 7K T K 5MA % 5MA % =5+J4,5MA % =6,79+J8,8 MA = PADA SSTEM 7 K : 85A 7 3 7 49Ω BAA
PADA SSTEM K : MPEDANS DALAM PU : 887A 3 4Ω g j, j,44pu 5 t j, j,pu 5 5 j4 AB,3 j,8pu 49 T j, j,pu 5 6,79 j8,8 CD,7 j,pu 4 BAA
RANGKAAN EKUALEN URUTAN POSTP ; g T AB T CD pu E J,44 J,,3+j,8 J,,7+j, F F F3 F4 F5 TENTUKAN BESARNYA ARUS HUBUNG SNGKAT D F, F, F3. F4, F5. BAA
PROSEDUR KALKULAS ARUS HUBUNG SNGKAT D SSTEM TEGANGAN TNGG. GAMBAR SSTEM TERSEBUT DALAM KUTUB TUNGGAL.. BER DATA DAR SELURUH KOMPONEN YANG ADA : = TEGANGAN SETAP SEKS DALAM K = MPEDANS GENERATOR DAN TRAFO DAYA YANG DNYATAKAN DALAM % ( PU ). = MPEDANS DAR SALURAN TRANSMS DSTRBUS DALAM OHM/KM ATAU TOTAL OHM 3. TENTUKAN :MA ; K ; 4. TENTUKAN JENS GANGGUAN ; 3fs ; fs ; fs ke tnh 5. GAMBAR RANGKAAN MPEDANS MENURUT KOMPONEN SMETRS : POSTP ; NEGATP ; DAN NOL YANG DNYATAKAN DALAM PU. 6. SEDERHANAKAN RANGKAAN MPEDANS URUTAN : GUNAKAN RUMUS TRANSFORMAS DELTA KE BNTANG DAN BNTANG KE DELTA 7. HTUNG ARUS HUBUNG SNGKAT DALAM PU KEMUDAN DUBAH KE DALAM AMPER. BAA
AC BC AB BC AB B CA BC AB AC AB A Υ Δ A C C B B A A BC C A C B B A C AB Δ Υ RUMUS TRANSFORMAS BAA AC BC AB BC AC C A C C B B A B AC AB BC AC A B C A A B B C C
SSTEM R TR G LNE H TS S GR GR GR TR GH GH GH TS TS TS TS. RANGKAAN URUTAN POSTP ; BUS N E E GR TR GH TS GS F BAA
RANGKAAN EKUALEN URUTAN POSTP E R L L R N L R R L L R L R GS TS GH R TR GR L BAA E F L R L F N R L R L
SSTEM R TR G LNE H TS S GR GR GR TR GH GH GH TS TS TS TS. RANGKAAN URUTAN NEGATP ; BUS N GR TR GH TS GS F BAA
RANGKAAN EKUALEN URUTAN NEGATP R L L R N L R R L L R L R GS TS GH R TR GR L BAA F L R L F N R L R L
SSTEM R TR G LNE H TS S GR GR GR TR GH GH GH TS TS TS TS. RANGKAAN URUTAN NOL ; BUS N GR TR GH TS GS F OPEN BAA
N F R L L R RANGKAAN EKUALEN URUTAN NOL L R L R R L R L GH TS R TR GR L BAA F N R L R L R L L L L HSφ R R R HSφ HSφ (kiri) (knn) 3E
DKETAHU SUATU SSTEM SEPERT GAMBAR Lemr Ltihn 5MA A 5K 4Km B 5Km C 5MA GA GA % GA % TA TA TA % L L L,/Km,4/Km GC GC % TC GC % TC TC % TENTUKAN :. BESARNYA ARUS HUBUNG SNGKAT 3 FASA ; FASA DAN FASA KE TANAH. DSTRBUS ARUS PADA SAAT GANGGUAN FASA D C 3. TEGANGAN PADA BUS C. BAA
mpednsi Genertor,Trfo dn Trnsmisi. Lemr jwn totl G T A A GT G T C C A T - Gen T G G A A Trfo GT totl - Gen Trfo C C j% j,pu A T A j% j, j, j% j,pu j% GT B GT B j, j, T C j,pu j,3pu j,pu j,3pu totl Genertor Trfo di A totl Genertor Trfo di C 5 d 45Ω 5 AB AB 4 j,4 j6 j,355pu 45 AB 4 j, j48ω j48 45 j,67pu j6ω Trnsmisi A - B
Lemr jwn BC j j,444pu 45 BC 5 j, j6ω j6 45 BC 5 j,4 j.333pu jω Trnsmisi B-C MPEDANS URUTAN POSTP/NEGATP E N G AB BC A T A j, j, j,355 j,444 G C T C j, j, F
Lemr jwn RANGKAAN URUTAN NOL N ki j, A AB TB j, B BC k j, C j,67 j,333 F F N ki ki k k j,7 j, ki [TA AB]//[TB BC {[j, j,67]//j,} j,333 k j,67 j, j,67 j, j,7pu j, j,333
Lemr jwn tot ki// j,7 j, k j,667pu j,7 j, EΥ tot tot tot pu j,667 j,667 pu j,488pu j478,866a j,49 j, ARUS HUBUNG SNGKAT FASA KE TANAH hsφ 3 3,488 7,4646 pu 7,46469,4557 436,648A
Lemr jwn ki j,3799 ki j,3799 ki j,7 N E ki k k j,3 F N ki k k j,3 N F ki k k j, F ki k ki j,3 j,3799 j,3 j,6799,979pu,9799,4557,965a k,393pu 67,578A j,3,488 j,3799 j,3799 j,3 j,3799,488 j,6799,3939,4557
Lemr jwn j, ki j,7 j, j, j,37,875pu,8759,4557 59,5A,488 j,7 k j,7 j, j,7,488 j,37,667pu,6679,4557 39,6A DSTRBUS ARUS URUTAN POSTP / NEGATP N A ki j,3,979pu j,3 C k,399pu A A-B B-C,979pu,965A A j,355pu B j,444pu A-B B-C A,979pu,965A F C,488pu (478,866A) C,399pu 67,578A
Lemr Jwn DSTRBUS ARUS URUTAN NOL N A,698pu B,5577pu C,667pu j, j, j, j,67 A-B B-C j,333 ki,875pu F,488pu 478,866A A B BC AB j, j,367 j,67 j,367 j, j, j,,875pu,875pu j67 ki ki,875pu 59,5A j,698pu 5,96A j,5577pu 7,33A
Lemr Jwn Arus Fs di A Arus Fs di B Arus Fs di C,965 5,96 474,59A,965 5,96 59,375A 7,33 7,33A 7,33 7,33A 67,578 39,6 854,7546A Arus Fs di A-B Arus Fs di B-C -67,578 39,6 5,4A,965 5,96 474,59A -,965 5,96-59,375A,965 59,5 58,844A -,96559,5-5,454A
Distriusi Arus pd sistem untuk gnggun stu fs ke tnh di Bus C Lemr Jwn 474,59A 474,59A 58,844A 854,7546A -59,375A -59,375A -5,4A 5,4A -59,375A -59,375A -5,4A 5,4A 3o= 55,778A 3o 3o 7,33A 3o 436,6A 958,8346A 3o 7,33A 3,993A 3o 7,33A
Lemr Jwn Tegngn Fs pd Bus C j,667 9,479 9,589 4 pu j,667 j,479 j,589 j,667pu j,,667 GTC. j,479pu j,3,399 GTC. j,589pu j,479, j,3,399,. GTC E pu 86,6K 3 5K fs K 96,7 78,43 pu 96,7,9 j,48985,866 j,667 j,854,36 j,9455,589 j,667 5,479,589 j667 9,479 4 9,589 K 6,4 78,35 pu 6,4,9 j,48985,866 j,667 j,854,36 j,9455,589 j,667 3,479 3,589 j,667 9,479 9,589 4
Distriusi Arus pd sistem untuk gnggun stu fs ke tnh di Bus C Lemr Jwn 474,59A 474,59A 58,844A 854,7546A -59,375A -59,375A -5,4A 5,4A -59,375A -59,375A -5,4A 5,4A 3o= 55,778A 3o 3o 7,33A 3o 436,6A 958,8346A 3o 3,993A 3o 7,33A 7,33A 78,35 6,4 78,4396,7 K K
BAA
PENTANAHAN SSTEM Pentnhn sistem tu pentnhn titik netrl dlh r menghuungkn titik netrl dri Genertor dn Trnsformtor teng ke tnh. Pentnhn sistem ini kn menentukn terhdp pengruh tegngn dn rus msing msing fs ke tnh pd st terjdi gnggun stu fs ke tnh. Sehingg pol pengmnn untuk ming msing sistem tergntung pd pol pentnhn sistem ny. BAA
Ad eerp pentnhn sistem :. Sistem yng tidk ditnhkn ( Floting system). Sistem ditnhkn mellui impednsi ; - Thnn ; - Thnn tinggi - Thnn tinggi - Rektnsi ( kumprn ) - Peterson oil - trfo pentnhn yng dieni thnn (trfo distriusi) pd genertor. 3. Pentnhn lngsung ( solid) BAA
. SSTEM YANG TDAK DTANAHKAN Tegngn sistem pd kondisi norml Dengn kpsitnsi yng seimng n = e Tegngn sistem dengn kpsitnsi yng tk seimng Tegngn pd st gnggun stu fs Ke = e n e n BAA
Pd st terjdi gnggun tnh rus yng menglir hny rus kpsitip kren dny kpsitnsi jringn. Arus ni kn menglir pd semu feeder ik feeder yng tergnggu mupun feeder yng seht. n n Ce Ce 3Ce e BAA
Kontriusi rus kpsitip pd st terjdi gnggun Stu fs ke tnh. Ce Ce Ce BAA
. Sistem ditnhkn mellui thnn tinggi Tegngn fs ke tmh untuk sistem ditnhkn mellui Thnn tinggi mendekti sistem yng tidk ditnhkn. Untuk rus gnggun tnhny terdiri dri du komponen Ytu komponen kpsitip dn resistip yng menglir mellui Thnn pentnhn. n n Rn R R Ce Ce 3Ce e BAA
Distriusi rus kpsitip dn resistip untuk pentnhn Thnn tinggi. Ce Ce Ce BAA
3. Sistem ditnhkn mellui thnn rendh Pd sistem yng ditnhkn mellui thnn rendh, kemenengn tegngn pd st terjdi gnggun ketnh reltip keil dinding dengn sistem yng ditnhkn dengn thnn tinggi. Arus resistip reltip esr dindingkn rus kpitip. Nmun demkin rus kpsitip ( 3Ce ) hrus diperhitungkn terutm untuk kel tnh. 4. Sistem ditnhkn lngsung Untuk sistem ini rus gnggun stu fs ketnh reltip esr sehingg pengruh rus kpsitip dpt diikn. Demikin jug tegngn pd fs yng seht reltip tetp sm dengn tegngn fs ke fs digi 3 BAA
BAA