214 PT Bank Mandiri (Persero) Tbk Annual Report 2016 01 Main Highlights 02 Management Report 03 Company at a Glance 04 Management Discussion and Analysis on Company's Performance 05 Review of Business Support Function Transactions with Related Parties Bank Mandiri and Subsidiaries have transactions with related parties as defined in SFAS 7, Related Party Disclosures and Regulation of the Financial Services Authority (formerly Bapepam-LK) or POJK No. KEP-347/BL/2012 dated June 25, 2012 on the Presentation of Financial Statements of Public Company. All transactions made in 2016 were categorized as Arm s Length transactions and in accordance with the ordinary commercial requirements as shown by Unqualified Opinion from Independent Auditor on 2016 Consolidated Financial Statements. A related party is a person or entity that is related to the entity that is preparing its financial statements (reporting entity). A person or entity which can be categorized as related party are as follow: 1. A person who (a) has control or joint control over the reporting entity; (b) has significant influence over the reporting entity; or (c) is a member of the key management personnel of the reporting entity or of a parent of the reporting entity. 2. An entity is related to a reporting entity if any of the following conditions applies: a. The entity and the reporting entity are members of the same group; b. One entity is an associate or joint venture of the other entity; c. Both entities are joint ventures of the same third party; d. One entity is a joint venture of a third entity and the other entity is an associate of the third entity; e. The entity is a post-employment benefit plan for the benefit of employees of either the reporting entity or an entity related to the reporting entity; f. The entity is controlled or jointly controlled by a person identified in (1); or g. A person identified in (1)(a) has significant influence over the entity or is a member of the key management personnel of the entity; h. The entity is controlled or jointly controlled or significantly influenced by Government, namely Ministry of Finance or Local Government which are the shareholders of the entity. 3. A party who is not a related party: a. Two entities merely due for having the same director or key management personnel from one entity with significant influence over the other entity; b. Two venturers merely due for having joint control over joint venture; c. Financier, labor union, public service entity and department and government institution with no control, joint control or significant influence over reporting entity, merely in administration of normal affairs with entity; d. Customers, Suppliers, Franchise Owners, distributors or general agent with whom the entity made business transaction with significant volume, merely due to the economic dependence caused by the condition. Relationships with Related Parties through Ownership and/or Management 1. PT Kustodian Sentral Efek Indonesia Association Company 2. PT Sarana Bersama Pengembangan Indonesia Association Company 3. Dana Pensiun Bank Mandiri Bank Mandiri as founder 4. Dana Pensiun Bank Mandiri 1 Bank Mandiri as founder 5. Dana Pensiun Bank Mandiri 2 Bank Mandiri as founder 6. Dana Pensiun Bank Mandiri 3 Bank Mandiri as founder 7. Dana Pensiun Bank Mandiri 4 Bank Mandiri as founder 8. PT Bumi Daya Plaza Controlled by Mandiri Pension Fund (as of December 19, 2013) 9. PT Pengelola Investama Mandiri Controlled by Mandiri Pension Fund (as of December 19, 2013) 10. PT Usaha Gedung Mandiri Controlled by Mandiri Pension Fund (as of December 19, 2013) 11. PT Estika Daya Mandiri Controlled by Mandiri Pension Fund 1 12. PT Asuransi Staco Mandiri (dahulu PT Asuransi Staco Jasapratama) Controlled by Mandiri Pension Fund 2 13. PT Mulia Sasmita Bhakti Controlled by Mandiri Pension Fund 3 14. PT Krida Upaya Tunggal Controlled by Mandiri Pension Fund 4 15. PT Wahana Optima Permai Controlled by Mandiri Pension Fund 4 16. Dana Pensiun Lembaga Keuangan Bank Mandiri Significantly influenced by Bank Mandiri 17. Koperasi Kesehatan Pegawai dan Pensiunan Bank Mandiri (Mandiri Healthcare) Significantly influenced by Bank Mandiri
Annual Report 2016 PT Bank Mandiri (Persero) Tbk 215 06 Corporate 07 Integrated Corporate 08 Corporate Social Responsibility 09 Cross Reference of Annual Report Award 2016 Criteria 10 Consolidated Financial Statements 4. Relations with Government Entity Transactions with related government entities which include current accounts with other banks, placements with other banks, securities, government bonds, other receivables trade transactions, derivative receivables, loans, consumer financing receivables, acceptances receivable, liabilities derivatives, customer deposits, deposits from other banks, interbank call money, liabilities acceptances, obligations on securities sold under repurchase agreements, securities issued, borrowings. 1 Adhi Multipower Pte. Ltd. SOE Subsidiary 2 PT Abacus Distri System Indonesia SOE Subsidiary 3 PT Abuki Jaya Stainless (AJSI) SOE Subsidiary 4 PT Adhiguna Putera SOE Subsidiary 5 PT Aerofood Indonesia SOE Subsidiary 6 PT Aero Globe Indonesia SOE Subsidiary 7 PT Aero Systems Indonesia SOE Subsidiary 8 PT Aerowisata SOE Subsidiary 9 PT Agro Sinergi Nusantara (ASN) SOE Subsidiary 10 PT Angkasa Citra Sarana Catering SOE Subsidiary 11 PT Angkasa Pura Hotel SOE Subsidiary 12 PT Angkasa Pura Logistik SOE Subsidiary 13 PT Angkasa Pura Retail SOE Subsidiary 14 PT Angkasa Pura Solusi SOE Subsidiary 15 PT Antam Resourcindo SOE Subsidiary 16 PT Adhi Persada Beton SOE Subsidiary 17 PT Adhi Persada Gedung SOE Subsidiary 18 PT Adhi Persada Properti SOE Subsidiary 19 PT Artha Daya Coalindo SOE Subsidiary 20 PT Arthaloka Indonesia SOE Subsidiary 21 PT Asrinda Arthasangga SOE Subsidiary 22 PT Asuransi Berdikari SOE Subsidiary 23 PT Asuransi Jasa Raharja Putera SOE Subsidiary 24 PT Asuransi Jiwa Taspen SOE Subsidiary 25 PT Bahana Artha Ventura SOE Subsidiary 26 PT Bank BRI Syariah SOE Subsidiary 27 PT Bank Negara Indonesia Syariah SOE Subsidiary 28 PT Berdikari United Livestock SOE Subsidiary 29 PT Berlian Jasa Terminal Ind SOE Subsidiary 30 PT BNI Life Insurance SOE Subsidiary 31 PT BNI Multi Finance SOE Subsidiary 32 PT Bromo Steel Indonesia SOE Subsidiary 33 PT Daya Laut Utama SOE Subsidiary 34 PT Dharma Lautan Nusantara SOE Subsidiary 35 PT Dok & Perkapalan Waiame SOE Subsidiary 36 PT Electronic Data Interchange Indonesia SOE Subsidiary 37 PT Eltran Indonesia SOE Subsidiary 38 PT Energi Pelabuhan Indonesia SOE Subsidiary 39 PT Gagas Energi Indonesia SOE Subsidiary 40 PT Galangan Pelni Surya SOE Subsidiary 41 PT Gapura Angkasa SOE Subsidiary 42 PT Geo Dipa Energi SOE Subsidiary
216 PT Bank Mandiri (Persero) Tbk Annual Report 2016 01 Main Highlights 02 Management Report 03 Company at a Glance 04 Management Discussion and Analysis on Company's Performance 05 Review of Business Support Function 43 PT Haleyora Power SOE Subsidiary 44 PT HK Realtindo SOE Subsidiary 45 PT Indofarma Global Medika SOE Subsidiary 46 PT Indonesia Chemical Alumina SOE Subsidiary 47 PT Indonesia Comnets Plus SOE Subsidiary 48 PT Indonesia Kendaraan Terminal SOE Subsidiary 49 PT Indonesia Power SOE Subsidiary 50 PT Infomedia Nusantara SOE Subsidiary 51 PT INKA Multi Solusi SOE Subsidiary 52 PT Ismawa Trimitra SOE Subsidiary 53 PT Itci Hutani Manunggal SOE Subsidiary 54 PT Itci Kayan Hutani SOE Subsidiary 55 PT IPC Terminal Petikemas SOE Subsidiary 56 PT Jasa Armada Indonesia SOE Subsidiary 57 PT Jasa Marga Bali Tol SOE Subsidiary 58 PT Jasa Marga Kualanamu Tol SOE Subsidiary 59 PT Jasa Marga Pandaan Tol SOE Subsidiary 60 PT Citilink Indonesia SOE Subsidiary 61 PT Jasa Peralatan Pelabuhan Indonesia SOE Subsidiary 62 PT Jakarta International Container Terminal SOE Subsidiary 63 PT Kalimantan Agro Nusantara SOE Subsidiary 64 PT KAI Commuter Jabodetabek SOE Subsidiary 65 PT Kaltim Industrial Estate SOE Subsidiary 66 PT Kawasan Industri Kujang Cikampek SOE Subsidiary 67 PT Kereta Api Logistik SOE Subsidiary 68 PT Kereta Api Pariwisata SOE Subsidiary 69 PT Kertas Padalarang SOE Subsidiary 70 PT Kimia Farma Apotek SOE Subsidiary 71 PT Kimia Farma Trading & Distributor SOE Subsidiary 72 PT Kodja Terramarin SOE Subsidiary 73 PT Krakatau Bandar Samudra SOE Subsidiary 74 PT Krakatau Daya Listrik SOE Subsidiary 75 PT Krakatau Engineering SOE Subsidiary 76 PT Krakatau Information Technology SOE Subsidiary 77 PT Krakatau Prima Dharma Sentana SOE Subsidiary 78 PT Krakatau Wajatama SOE Subsidiary 79 PT Lebercon Perkasa SOE Subsidiary 80 PT Mega Eltra SOE Subsidiary 81 PT Mitra Kerinci SOE Subsidiary 82 PT Multi Nitrotama Kimia SOE Subsidiary 83 PT Multi Terminal Indonesia SOE Subsidiary 84 PT Nusantara Regas SOE Subsidiary 85 PT Pal Marine Service SOE Subsidiary 86 PT Pann Pembiayaan Maritim SOE Subsidiary 87 PT Patra Jasa SOE Subsidiary 88 PT Patra Logistis SOE Subsidiary
Annual Report 2016 PT Bank Mandiri (Persero) Tbk 217 06 Corporate 07 Integrated Corporate 08 Corporate Social Responsibility 09 Cross Reference of Annual Report Award 2016 Criteria 10 Consolidated Financial Statements 89 PT Phapros SOE Subsidiary 90 PT Pelindo Marine Service SOE Subsidiary 91 PT Pelabuhan Tanjung Priok SOE Subsidiary 92 PT Pelita Air Service SOE Subsidiary 93 PT Pelita Indonesia Djaya Corp SOE Subsidiary 94 PT Pembangkit Jawa Bali (PJB) SOE Subsidiary 95 PT Perhutani Alam Wisata SOE Subsidiary 96 PT Perhutani Anugerah Kimia SOE Subsidiary 97 PT Permodalan Nasional Madani Investment Management SOE Subsidiary 98 PT Permodalan Nasional Madani Venture Capital SOE Subsidiary 99 PT Peroksida Indonesia Pratama SOE Subsidiary 100 PT Pertamina Bina Medika SOE Subsidiary 101 PT Pertamina Dana Ventura SOE Subsidiary 102 PT Pertamina Drilling Services Indonesia SOE Subsidiary 103 PT Pertamina EP SOE Subsidiary 104 PT Pertamina Gas SOE Subsidiary 105 PT Pertamina Geothermal Energy SOE Subsidiary 106 PT Pertamina Hulu Energi SOE Subsidiary 107 PT Pertamina Lubricants SOE Subsidiary 108 PT Pertamina Patra Niaga SOE Subsidiary 109 PT Pertamina Retail SOE Subsidiary 110 PT Pertamina Training & Consulting SOE Subsidiary 111 PT Pertamina Trans Kontinental SOE Subsidiary 112 PT Petro Jordan Abadi SOE Subsidiary 113 PT Petrokimia Gresik SOE Subsidiary 114 PT Petrokimia Kayaku SOE Subsidiary 115 PT Petrosida SOE Subsidiary 116 PT PGAS Solution SOE Subsidiary 117 PT PLN Batam SOE Subsidiary 118 PT PLN Tarakan SOE Subsidiary 119 PT Pos Logistik Indonesia SOE Subsidiary 120 PT PP Peralatan SOE Subsidiary 121 PT PP Dirganeka SOE Subsidiary 122 PT PP Pracetak SOE Subsidiary 123 PT Prima Layanan Nasional Enjiniring SOE Subsidiary 124 PT Prima Terminal Petikemas SOE Subsidiary 125 PT Pupuk Indonesia Logistik SOE Subsidiary 126 PT Pupuk Iskandar Muda SOE Subsidiary 127 PT Pupuk Kalimantan Timur SOE Subsidiary 128 PT Pupuk Kujang SOE Subsidiary 129 PT Pupuk Sriwidjaja Palembang SOE Subsidiary 130 PT Railindo Global Karya SOE Subsidiary 131 PT Railink SOE Subsidiary 132 PT Rajawali Nusindo SOE Subsidiary 133 PT Reasuransi Internasional Indonesia SOE Subsidiary 134 PT Reasuransi Nasional Indonesia SOE Subsidiary
218 PT Bank Mandiri (Persero) Tbk Annual Report 2016 01 Main Highlights 02 Management Report 03 Company at a Glance 04 Management Discussion and Analysis on Company's Performance 05 Review of Business Support Function 135 PT Rekaindo Global Jasa SOE Subsidiary 136 PT Rekadaya Elektrika SOE Subsidiary 137 PT Rekayasa Industri/PT REKIND SOE Subsidiary 138 PT Rumah Sakit Pelni SOE Subsidiary 139 PT Saka Energi Indonesia SOE Subsidiary 140 PT Sarana Bandar Nasional SOE Subsidiary 141 PT Sari Valuta Asing SOE Subsidiary 142 PT Sariarthamas Hotel International SOE Subsidiary 143 PT Semen Padang SOE Subsidiary 144 PT Semen Tonasa SOE Subsidiary 145 PT Sinergi Perkebunan Nusantara SOE Subsidiary 146 PT Stannia Bineka Jasa SOE Subsidiary 147 PT Sucofindo Advisory Utama SOE Subsidiary 148 PT Sucofindo Episi SOE Subsidiary 149 PT Surveyor Carbon Consulting Indonesia SOE Subsidiary 150 PT Surya Hutani Jaya SOE Subsidiary 151 PT Tambang Timah SOE Subsidiary 152 PT Tanjung Redeb Hutani SOE Subsidiary 153 PT Telkom Akses SOE Subsidiary 154 PT Telekomunikasi Indonesia International SOE Subsidiary 155 PT Telekomunikasi Selular SOE Subsidiary 156 PT Terminal Peti Kemas Surabaya SOE Subsidiary 157 PT Terminal Petikemas Indonesia SOE Subsidiary 158 PT Terminal Petikemas Kodja SOE Subsidiary 159 PT Trans Marga Jateng SOE Subsidiary 160 PT Waskita Toll Road SOE Subsidiary 161 PT Wijaya Karya Bangunan Gedung SOE Subsidiary 162 PT Wijaya Karya Beton SOE Subsidiary 163 PT Wijaya Karya Intrade Energy SOE Subsidiary 164 PT Wijaya Karya Industri Konstruksi SOE Subsidiary 165 PT Wijaya Karya Realty SOE Subsidiary 166 BPJS Kesehatan SOE 167 BPJS Ketenagakerjaan SOE 168 Perum BULOG SOE 169 Perum DAMRI SOE 170 PT Indonesia Asahan Aluminium (INALUM) SOE 171 Perum LKBN Antara SOE 172 Perum Jaminan Kredit Indonesia (JAMKRINDO) SOE 173 Perum Jasa Tirta I (Persero) SOE 174 Perum Jasa Tirta II (Persero) SOE 175 Perum Lembaga Penyelenggara Pelayanan Navigasi Penerbangan Indonesia (PERUM LPPNPI) SOE 176 Perum Pegadaian SOE 177 Perum Percetakan Negara Republik Indonesia SOE 178 Perum Perhutani SOE 179 Perum Percetakan Uang Republik Indonesia/PERUM PERURI SOE 180 Perum Perikanan Indonesia (PERUM PERINDO) SOE 181 Perum Perumnas SOE
Annual Report 2016 PT Bank Mandiri (Persero) Tbk 219 06 Corporate 07 Integrated Corporate 08 Corporate Social Responsibility 09 Cross Reference of Annual Report Award 2016 Criteria 10 Consolidated Financial Statements 182 Perum PPD SOE 183 Perum Produksi Film Negara SOE 184 PT Adhi Karya (Persero) Tbk. SOE 185 PT Amarta Karya (Persero) SOE 186 PT Aneka Tambang (Persero) Tbk. SOE 187 PT Angkasa Pura I (Persero) SOE 188 PT Angkasa Pura II (Persero) SOE 189 PT ASABRI (Persero) SOE 190 PT ASDP Indonesia Ferry (Persero) SOE 191 PT Asei Reasuransi Indonesia (Persero) SOE 192 PT Asuransi Ekspor Indonesia SOE 193 PT Asuransi Jasa Indonesia (Persero) SOE 194 PT Asuransi Jasa Raharja SOE 195 PT Asuransi Jiwasraya (Persero) SOE 196 PT Asuransi Kredit Indonesia/PT Askrindo (Persero) SOE 197 PT Bahana Pembinaan Usaha Indonesia (Persero) SOE 198 PT Balai Pustaka (Persero) SOE 199 PT Bali Tourism Development Corporation SOE 200 PT Bank Negara Indonesia (Persero) Tbk. SOE 201 PT Bank Rakyat Indonesia (Persero) Tbk. SOE 202 PT Bank Tabungan Negara (Persero) Tbk. SOE 203 PT Barata Indonesia (Persero) SOE 204 PT Berdikari (Persero) SOE 205 PT Bhanda Ghara Reksa (Persero) SOE 206 PT Bina Karya (Persero) SOE 207 PT Bio Farma (Persero) SOE 208 PT Biro Klasifikasi Indonesia (Persero) SOE 209 PT Boma Bisma Indra (Persero) SOE 210 PT Brantas Abipraya (Persero) SOE 211 PT Cambrics Primissima (Persero) SOE 212 PT Dahana (Persero) SOE 213 PT Danareksa (Persero) SOE 214 PT Dirgantara Indonesia (Persero) SOE 215 PT Djakarta Llyod (Persero) SOE 216 PT Dok & Perkapalan Kodja Bahari (Persero) SOE 217 PT Dok & Perkapalan Surabaya SOE 218 PT Elnusa Tbk. SOE 219 PT Energi Manajemen Indonesia SOE 220 PT Garam (Persero) SOE 221 PT Garuda Indonesia (Persero) Tbk. SOE 222 PT Hotel Indonesia Natour SOE 223 PT Hutama Karya (Persero) SOE 224 PT Iglas (Persero) SOE 225 PT Indah Karya SOE 226 PT Indofarma (Persero) Tbk. SOE 227 PT Indra Karya (Persero) SOE 228 PT Industri Kapal Indonesia (Persero) SOE
220 PT Bank Mandiri (Persero) Tbk Annual Report 2016 01 Main Highlights 02 Management Report 03 Company at a Glance 04 Management Discussion and Analysis on Company's Performance 05 Review of Business Support Function 229 PT Industri Kereta Api (INKA) SOE 230 PT Industri Nuklir Indonesia (Persero) SOE 231 PT Industri Sandang Nusantara SOE 232 PT Industri Soda Indonesia (Persero) SOE 233 PT Industri Telekomunikasi Indonesia (ITI) SOE 234 PT Inhutani I SOE 235 PT Inhutani II SOE 236 PT Inhutani III SOE 237 PT Inhutani IV SOE 238 PT Inhutani V SOE 239 PT INTI (Persero) SOE 240 PT Istaka Karya SOE 241 PT Jasa Marga (Persero) Tbk. SOE 242 PT Jiep SOE 243 PT Kawasan Berikat Nusantara (Persero) SOE 244 PT Kawasan Industri Makasar (Persero) SOE 245 PT Kawasan Industri Medan (Persero) SOE 246 PT Kawasan Industri Wijayakusuma (Persero) SOE 247 PT Kereta Api Indonesia (Persero) SOE 248 PT Kertas Kraft Aceh (Persero) SOE 249 PT Kertas Leces (Persero) SOE 250 PT Kimia Farma (Persero) Tbk. SOE 251 PT Kliring Berjangka Indonesia (Persero) SOE 252 PT Krakatau Steel (Persero) Tbk. SOE 253 PT Len Industri (Persero) SOE 254 PT Merpati Nusantara Airlines SOE 255 PT Nindya Karya (Persero) SOE 256 PT PAL Indonesia (Persero) SOE 257 PT Pann Multi Finance (Persero) SOE 258 PT Pelabuhan Indonesia I (Persero) SOE 259 PT Pelabuhan Indonesia II (Persero) SOE 260 PT Pelabuhan Indonesia III (Persero) SOE 261 PT Pelabuhan Indonesia IV (Persero) SOE 262 PT Pelayaran Bahtera Adiguna SOE 263 PT Pelayaran Nasional Indonesia (Persero)/ PT PELNI SOE 264 PT Pembangunan Perumahan (Persero) Tbk. SOE 265 PT Pengembangan Pariwisata Indonesia (Persero) SOE 266 PT Perhutani SOE 267 PT Perikanan Nusantara SOE 268 PT Perkebunan Nusantara I (Persero) SOE 269 PT Perkebunan Nusantara II (Persero) SOE 270 PT Perkebunan Nusantara III (Persero) SOE 271 PT Perkebunan Nusantara IV (Persero) SOE 272 PT Perkebunan Nusantara V (Persero) SOE 273 PT Perkebunan Nusantara VI (Persero) SOE 274 PT Perkebunan Nusantara VII (Persero) SOE
Annual Report 2016 PT Bank Mandiri (Persero) Tbk 221 06 Corporate 07 Integrated Corporate 08 Corporate Social Responsibility 09 Cross Reference of Annual Report Award 2016 Criteria 10 Consolidated Financial Statements 275 PT Perkebunan Nusantara VIII (Persero) SOE 276 PT Perkebunan Nusantara IX (Persero) SOE 277 PT Perkebunan Nusantara X (Persero) SOE 278 PT Perkebunan Nusantara XI (Persero) SOE 279 PT Perkebunan Nusantara XII (Persero) SOE 280 PT Perkebunan Nusantara XIII (Persero) SOE 281 PT Perkebunan Nusantara XIV (Persero) SOE 282 PT Permodalan Nasional Madani (Persero) SOE 283 PT Pertamina (Persero) SOE 284 PT Pertani (Persero) SOE 285 PT Perusahaan Gas Negara (Persero) Tbk SOE 286 PT Perusahaan Listrik Negara (Persero) SOE 287 PT Perusahaan Perdagangan Indonesia (Persero) SOE 288 PT Pindad (Persero) SOE 289 PT Pos Indonesia (Persero) SOE 290 PT Perusahaan Pengelolaan Aset SOE 291 PT Prasarana Perikanan Samudera SOE 292 PT Pupuk Indonesia Holding Company SOE 293 PT Rajawali Nusantara Indonesia SOE 294 PT Reasuransi Umum Indonesia SOE 295 PT Rukindo SOE 296 PT Sang Hyang Seri SOE 297 PT Sarana Karya SOE 298 PT Sarana Multi Infrastruktur (Persero) SOE 299 PT Sarana Multigriya Finansial (Persero) SOE 300 PT Sarinah (Persero) SOE 301 PT Semen Baturaja (Persero) SOE 302 PT Semen Indonesia (Persero) Tbk. SOE 303 PT Semen Kupang SOE 304 PT Sier SOE 305 PT Sucofindo (Persero) SOE 306 PT Survey Udara Penas SOE 307 PT Surveyor Indonesia SOE 308 PT Taman Wisata Candi Borobudur, Prambanan & Ratu Boko SOE 309 PT Tambang Batubara Bukit Asam (Persero) Tbk. SOE 310 PT Taspen SOE 311 PT Telekomunikasi Indonesia Tbk/PT Telkom Tbk. SOE 312 PT Timah (Persero) Tbk. SOE 313 PT Varuna Tirta Prakasya (Persero) SOE 314 PT Virama Karya SOE 315 PT Waskita Karya (Persero) SOE 316 PT Wijaya Karya (Persero) Tbk. SOE 317 PT Yodya Karya (Persero) SOE 318 Lembaga Pembiayaan Ekspor Indonesia State Lembaga Keuangan 319 PT Penjaminan Infrastruktur Indonesia (Persero) Financial Institution 320 Pusat Investasi Pemerintah Financial Institution